อวัยวะทุกระบบในร่างกายต่างทำงานสัมพันธ์กันและมีความสำคัญต่อร่างกายทั้งสิ้น มนุษย์จะดำรงอยู่ได้ด้วยการทำงานของอวัยวะต่างๆ ที่สอดคล้องกันดี ระบบต่างๆ ในร่างกายจำเป็นต้องพึงพาอาศัยกันและกัน หากมีอวัยวะหรือระบบใดทำงานผิดปกติ ก็ย่อมส่งผลกระทบต่อระบบอื่นๆ เราจึงควรรักษาอวัยวะต่างๆ ให้แข็งแรงสมบูรณ์อยู่เสมอ เพื่อดำรงประสิทธิภาพการทำงานของระบบต่างๆ
ร่างกายของมนุษย์ประกอบด้วยเซลล์จำนวนนับล้านๆ ที่แตกต่างกันทั้งรูปร่างและขนาด กลุ่มเซลล์ที่ร่วมกันทำหน้าที่เฉพาะอย่างเรียกว่า เนื้อเยื่อ เนื้อเยื่อเมื่อร่วมกันทำหน้าที่อย่างใดอย่างหนึ่งจะเรียกว่า อวัยวะ และเมื่ออวัยวะต่างๆ ทำงานประสานกันจะเรียกว่า ระบบ ระบบต่างๆ ในร่างกายมีหน้าที่แตกต่างกัน แต่จำเป็นที่จะต้องทำงานสอดคล้องกันเพื่อให้ร่างกายสามารถดำรงอยู่ได้อย่างปกติ
แนวคิดว่าที่การดูแลสุขภาพ คือการเยียวยารักษานั้นไม่ถูกต้อง เพราะการรอให้ป่วยแล้วค่อยดูแลสุขภาพนั้นอาจทำให้สายเกินแก้ แนวคิดที่ว่าในปัจจุบันจึงถูกเปลี่ยนเป็นการสร้างเสริมสุขภาพที่แข็งแรงและภูมิคุ้มกันโรคก่อนจะเจ็บป่วย โดยเป็นการกันไว้ดีกว่าแก้นั้นเอง
นอกเหนือจากนั้นเราควรเอาใจใส่อวัยวะที่สำคัญของร่ายกาย เช่น ตา หู จมูก ผิวหนัง ฯลฯ เพราะหากอวัยวะเหล่านี้เสียไปหรือทำงานปกติจะเกิดผลเสียหายร้ายแรงมากตามมา ฉะนั้นหากพบความผิดปกติให้รีบปรึกษาแพทย์ทันที
ระบบประสาท แบ่งออกเป็น 2 ส่วนใหญ่ๆ ได้แก่
1. ระบบประสาทส่วนกลาง (central nervous system) ประกอบไปด้วยสมองและไขสันหลัง คอยควบคุมและประสานการทำงานทั้งหมดของร่างกาย
สมอง มีน้ำหนักประมาณ 1.4 กิโลกรัมหรือ 3ปอนด์ แบ่งออกเป็น 2 ชั้น คือชั้นนอกมีสีเทา เรียกว่า เกรย์ แมตเตอร์ ซึ่งเป็นที่รวมของเซลล์ประสาท และแอกซอนชนิดไม่มีเยื่อหุ้ม ส่วนชั้นในมีสีขาว เรียกว่า ไวท์ แมตเตอร์ เป็นส่วนของใยประสาทที่ออกจากเซลล์ประสาท
สมองแบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ คือ สมองส่วนหน้า ประกอบด้วย ซีรีบรัม ทาลามัส ไฮโพทาลามัส สมองส่วนกลาง และสมองส่วนท้าย ประกอบด้วย ซีรีเบลลัม พอนส์ เมดัลลา ออบลองกาตา โดยก้านสมองจะกอบด้วยสมองทั้ง 3 ส่วนอันได้แก่ สมองส่วนกลาง พอนส์ และเมดัลลา ออบลองกาตา
ไขสันหลัง เป็นส่วนที่ต่อจากสมองลงไปตามแนวช่องกระดูกสันหลัง ทำหน้าที่รับกระแสประสาทจากส่วนต่างๆ ของร่างกายส่งไปยังสมอง และรับกระแสประสาทตอบสนองจากสมองเพื่อส่งไปยังอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย และยังควบคุมปฎิกิริยารีเฟลกซ์ อีกด้วย นอกจากนี้ หากมีเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสหลุดเข้าไปในเยื่อหุ้มไขสันหลัง เชื้อจะกระจายตัวอย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดการอักเสบไขสันหลังอย่างรุนแรงได้
2. ระบบประสาทส่วนปลาย (peripheral nervous system) ทำหน้าที่นำความรู้สึกจากส่วนต่างๆ ของร่างกายเข้าสู่ระบบประสาทส่วนปลางไปยังอวัยวะที่ปฎิบัติงาน
2.1 เส้นประสาทสมอง มี 12 คู่
2.2 เส้นประสาทไขสันหลัง มี 31 คู่
3. ประสาทระบบอัตโนมัติ ควบคุมการทำงานของอวัยวะที่อยู่นอกเหนือจากจิตสำนึก เช่น การเต้นของหัวใจ การเคลื่อนไหวของอวัยวะภายใน และต่อมต่างๆ ฯลฯ ศูนย์กลางการควบคุมอยู่ในก้านสมอง
การทำงานของระบบประสาท เป็นระบบที่ทำงานประสานกันกับระบบกล้ามเนื้อ นอกจากนั้นระบบประสาทยังรับกระแสประสาทจากอวัยวะต่างๆ ให้ส่งคำสั่งกลับไปควบคุมการเต้นของหัวใจ ความดันเลือด อันตราการหายใจ ฯลฯ
การบำรุงรักษาระบบประสาท
1. ระวังไม่ให้เกิดการกระทบกระเทือนบริเวณศีรษะ
2. ระมัดระวังป้องกันไม่ให้เกิดโรคทางสมอง
3. หลีกเลี่ยงยาชนิดต่างๆ ที่มีผลต่อสมอง
4. พยายามผ่อนคลายความเครียด
5. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย
ระบบสืบพันธ์ เป็นระบบที่ใช้ในการดำรงเผ่าพันธ์ ซึ่งการสืบพันธ์ต้องอาศัยทั้งเพศชายและเพศหญิง
อวัยวะเพศชาย ประกอบด้วยส่วนต่างๆ ดังนี้
1. อัณฑะ
2. ถุงหุ้มอัณฑะ
3. หลอดเก็บตัวอสุจิ
4. หลอดนำอสุจิ
5. ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ
6. ต่อมลูกหมาก
7. ต่อมคาวเปอร์
เพศชายจะเริ่มสร้างอสุจิเมื่ออายุประมาณ 12-13 ปี ผู้ที่มีอสุจิต่ำกว่า 30 ล้านลูกบาสก์เซนติเมตร หรือมีตัวอสุจิที่มีรูปร่างผิดปกติมากกว่าร้อยละ 25 จะมีโอกาศเป็นหมันได้
อวัยวะสืบพันธ์เพศหญิง ประกอบด้วยส่วนต่างๆ ดังนี้
1. รังไข่ ทำหน้าที่ดังนี้
1.1 ผลิตไข่ ตลอดช่วงชีวิตของเพศหญิงจะมีการผลิตไข่ประมาณ 400 ใบ เริ่มตั้งแต่ 11-14 ปี จน45-50 ปี
1.2 สร้างฮอร์โมนเพศหญิง ได้แก่ เอสโทรเจน และ โพรเจสเทอโรน
2. ท่อนำไข่ หรือ ปีกมดลูก มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 2 มิลลิเมตร เป็นบริเวณที่อสุจิจะเข้าปฎิสนธิกับไข่
3. มดลูก ทำหน้าที่ฝังตัวของไข่ที่ได้รับการผสมแล้ว และเป็นที่เจริญเติบโตของทารก ชั้นนอกเป็นเนื้อเยื่อบางๆ ชั้นกลางประกอบด้วยกล้ามเนื้อที่เรียบหนาและขยายตัวได้เวลาตั้งครรภ์ ชั้นในสุดเรียกว่า เยื่อบุมดลูก
4. ช่องคลอด ทำหน้าที่เป็นทางผ่านของตัวอสุจิเข้าสู่มดลูก
การบำรุงรักษาระบบสืบพันธ์ ทำได้โดย
1. ดูแลร่างกายให้แข็งแรงอย่างสม่ำเสมอ
2. ออกกำลังกายอย่างสม่ำสมอ
3. งดเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอลล์
4. พักผ่อนให้เพียงพอ
5. ทำความสะอาดร่างกายอย่างทั่วถึงและสม่ำสมอ
6. สวมใส่เสื้อผ้าที่สะอาด
7. ไม่ใช้เสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว เครื่องนุ่งห่มร่วมกับผู้อื่น
8. ไม่ส่ำส่องทางเพศ
9. เมื่อเกิดสิ่งผิดปกติใดๆ เกี่ยวกับอวัยวะเพศ ให้รีบปรึกษาแพทย์
ระบบต่อมไร้ท่อ เป็นต่อมที่ไม่มีท่อหรือรูเปิด ผลิตสารที่เรียกว่า ฮอร์โมน ทำงานโดยประสาทกับระบบประสาท เรียกว่าระบบประสานงาน ต่อมไร้ท่อในร่างกายของเรามีดังนี้
1. ต่อมใต้สมอง
2. ต่อมหมวกไต
3. ต่อมไทรอยด์
4. ต่อมพาราไทรอยด์
5. ต่อมที่อยู่ในตับอ่อน
6. รับไข่ ในเพศหญิง และอัณฑะ ในเพศชาย
7. ต่อมไทมัส
การดูแลรักษาระบบต่อมไร้ท่อ – เพื่อให้การทำงานของระบบต่อมไร้ท่อประสานงานกับระบบประสาทอย่างปกติ เราจึงควรรักษาตัวเองดังนี้
1. เลือกรับประทานอาหารครบ 5 หมู่
2. ดื่มน้ำในปริมาณที่เพียงพอ ประมาณ 6-8 แก้วต่อวัน
3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
4. ลดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอลล์
5. หลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อระบบต่อมไร้ท่อ เช่น โรงงานฆ่าแมลง ฯลฯ
6. พักผ่อนให้เพียงพอ คิดในเชิงบวกมากๆ
*********
ส่งอาจารย์ประพังกร โดย นางสาวกุลภัสสรณ์ ทวีโรจน์มงคล ม. 6/2 เลขที่ 20 ศิลป์-ฝรั่งเศส
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น